Kościoły te przypominają raczej minarety Turków i Arabów niż nasze świątynie. Nie należy również oczekiwać, że znajdzie się w nich, jak we Włoszech, wspaniałe dzieła sztuki. W tych ko¬ściołach ozdoby najbardziej godne uwagi to Madonny i święci w koronach z diamentów i rubinów. Wszystko, co widzi się w Rosji, odznacza się przepychem — ge¬niusz człowieka ani dary natury nie przysparzają tam piękna.
Ceremonie ślubów, chrzcin i pogrzebów są podniosłe i wzruszające. Odnajduje się w nich niektóre pra¬dawne obyczaje greckiego pogaństwa, ale tylko te, któ¬re niczym nie związane z dogmatem mogą wzmóc wra¬żenie trzech wspaniałych scen z życia — narodzin, zaślubin i śmierci. Wśród chłopów rosyjskich zacho¬wał się jeszcze zwyczaj przemawiania do zmarłego, zanim nastąpi moment rozstania z jego szczątkami. Dlaczego — pytają go — nas porzuciłeś? Czy byłeś nieszczęśliwy na tej ziemi? Czy twoja żona nie była piękna i dobra? Dlaczego więc ją opuściłeś? Zmarły nic nie odpowiada, ale wartość istnienia została w ten Nposób skonstatowana w obecności tych, którzy jesz¬cze to istnienie zachowują.
| |
|