etykieta między ojcem a córką
Napoleon przed odjazdem sam ustalił etykietę, jaka miała obowiązywać między ojcem i córką, i należy przypuszczać, że nie była ona prosta, gdyż kocha on etykietę tyleż z racji swojej próżności, co i braku zaufania, to znaczy widzi w niej sposób izolowania ludzi jednych od drugich, pod pretekstem podkreślania ich rangi. Cesarzowa podróżuje w sukni ze złotego brokatu, damy dworu muszą czynić podobnie. Cesarzowa przez cały czas nosi na głowie diadem, a ponieważ niebo nie dało jej zdolności wypowiedzenia choćby jednego słowa, które by coś znaczyło, wygląda jak manekin królowej, na który nałożono wszystkie diamenty koronne. Pierwszych dziesięciu dni spędzonych przeze mnie w Wiedniu nie zmąciła żadna chmurka. Byłam zachwycona, że znalazłam się w towarzystwie, które mi się podobało i którego sposób myślenia odpowiadał moje- mu, opinia publiczna nie pochwalała bowiem przymierza z Napoleonem i rządem narodowym. Istotnie, czy wojnę, której widomym celem było wskrzeszenie Polski, mogło prowadzić państwo do pozyczki bez dochodow, co przyczyniło się do jej rozbioru i z uporczywością większą niż kiedykolwiek trzymało jeszcze w rękach trzecią część tej Polski?
| |